ဘရာဇီးႏွင့္ ခ႐ိုေအးရွားပြဲ တြင္ ဘရာဇီးက ဂိုးသြင္းယူစဥ္ (ဓာတ္ပံု – Reuters)
ႏုိင္ငံကိုယ္စားျပဳအသင္းေတြ ယွဥ္ျပိဳင္ၾကတဲ့ ေဘာလံုးပြဲကို ႏုိင္ငံအခ်င္းခ်င္းျဖစ္တဲ့ စစ္ပြဲနဲ႔ ႏႈုိင္းယွဥ္ၾကတယ္။ ေဘာလံုးပြဲဟာ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓာတ္ေတြ တရား၀င္ျပသခြင့္ရတဲ့ ကစားနည္း ျဖစ္သလို၊ အာဏာရွင္အစိုးရေတြက အသံုးခ်တဲ့ အားကစားနည္းတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဘာလံုးပြဲကို အမ်ဳိးသားေရး ဇာတ္သြင္းတာကို တခ်ဳိ႕က ေ၀ဖန္ၾကပါတယ္။
ကမၻာ့ဖလား ေဘာလံုးပြဲေတြကို ျမန္မာေတြလည္း အိပ္ေရးပ်က္ခံအားေပးၾကတယ္။ ကမၻာ့ အဆင့္အတန္းမမီလို႔ ျမန္မာအသင္း မပါေပမယ့္ ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ့ အသင္းကို ေမြးစား အားေပးၾကတယ္။ ကိုယ့္ႏုိင္ငံ အသင္းမဟုတ္လို႔ ႏိုင္ႏိုင္၊ ရႈံးရႈံး ခံစားရလည္း ခဏပါ။ ျပီးခဲ့တဲ့ ဆီးဂိမ္းမွာတုန္းက ျမန္မာအသင္း ရွံုးသလိုမ်ဳိး ေၾကကြဲခံစားရမွာ မဟုတ္တာ ေသခ်ာပါတယ္။
ႏုိင္ငံတကာမွာ ယွဥ္ျပိဳင္ၾကတဲ့အခါ ဘယ္လုိ အားကစားနည္းေတြထဲမွာ ေဘာလံုးကေတာ့ လူၾကိဳက္အမ်ားဆံုး၊ အက်ယ္ျပန္႔ဆံုး အားကစားပါပဲ။ ကုိယ့္ႏိုင္ငံအသင္း အႏိုင္၊ အရွံုးဟာ ႏုိင္ငံရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာ၊ လူမ်ဳိးရဲ႕ ဂုဏ္သိကၡာအထိ သက္ဆုိင္တယ္။ အဂၤလိပ္ေတြကဆုိရင္ အဂၤလန္ေဘာလံုးအသင္း နည္းျပတာ၀န္ဟာ ၀န္ၾကီးခ်ဳပ္တာ၀န္ျပီးရင္ ဒုတိယ အေရးအၾကီးဆံုးလို႔ အဆုိရွိပါတယ္။
ရယ္စရာ ေမာစရာလိုလုိ ေျပာၾကတာဆုိေပမယ့္ တစိတ္တပုိင္းမွန္တဲ့ဲ့ ဟာသပါ။ ဒီေန႔ တကမၻာလံုးမွာ ကစားေနၾကတဲ့ ေဘာလံုး ကစားနည္းကို ျဖန္႕ျဖဴးခဲ့တဲ့ လူမ်ဳိးကလည္း အဂၤလိပ္လူမ်ဳိးေတြ ပါပဲ။
ဒါေပမယ့္ ေဘာလံုးပြဲကို အမ်ဳိးသားေရးဇာတ္သြင္းတာကိုု လက္မခံႏုိင္တဲ့သူေတြထဲမွာ နာမည္ေက်ာ္ အဂၤလိပ္စာေရးဆရာ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္လည္း ပါ၀င္တယ္။ ေဘာလံုးပြဲေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေတြ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈ ရတယ္ဆုိတာကို ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ က လက္မခံပါဘူး။ အားကစား စိတ္ဓာတ္ (the sporting spirit) ဆုိတဲ့ သူရဲ႕အက္ေဆးတပုဒ္မွာ ေဘာလံုးပြဲေတြကို အမ်ဳိးသားေရး စိတ္ဓာတ္အခံနဲ႔ ကစားၾကမယ္ဆုိရင္ ေသနတ္မပစ္တဲ့့ စစ္ပြဲတပြဲနဲ႔ အတူတူပါပဲလို႔ အျပစ္တင္ခဲ့တယ္။ ေဘာလံုးပြဲနဲ႔ အမ်ဳိးသားေရး ၀ါဒ ေရာေထြးေနရင္ အျပိဳင္အဆုိင္ စိတ္ဓာတ္ေတြ၊ အမုန္းတရားေတြကို ဆြေပးသလိုပဲလို႔ အျပစ္တင္ခဲ့တယ္။
အမ်ဳိးသားေရး စိတ္အခံနဲ႔ ကစားတဲ့အခါ ကစားပြဲဟာလည္း ဘယ္ေတာ့မွ မွ်တတဲ့ ကစားပြဲမျဖစ္ႏုိင္ဘူး။ အမုန္းတရားေတြ၊ မနာလို၀န္တိုမႈေတြ၊ မာန္နေထာင္လႊာတာေတြေၾကာင့္ ကစားပြဲစည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းေတြကို ခ်ဳိးေဖာက္ျပီး ရုန္းရင္းဆန္ခတ္နဲ႔ ပြဲပ်က္သြားတာမ်ားတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။ ဒုတိယ ကမၻာစစ္ အေစာပိုင္းကာလ ၁၉၄၁ မွာ ေရးခဲ့တဲ့ အက္ေဆး ျဖစ္လို႔ အဲဒီကတည္းက အျငင္းပြားခဲ့ရျပီး အခုထိ အျငင္းပြားစရာ အယူအဆပါ၊ စစ္္ျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ေဘာလံုးပြဲကို ခ်စ္ၾကည္ေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ညီညြတ္ေရး၊ သဟဇာတျဖစ္ေရး ဆုိတဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ကစားဖို႔မျဖစ္ႏို္င္ဘူးလို႔ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္က ျမင္တာကို နားလည္ႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေဘာလံုးပြဲကေတာ့ အေပ်ာ္အားကစားဆုိတဲ့ ေဘာင္ကို ေက်ာ္ျပီး ႏိုင္ငံေရးနဲ႔ အမ်ဳိးသားေရးနယ္ထဲကေန ေနာက္ျပန္လွည့္လို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ေဖာက္ကလန္ကြၽန္းစစ္ပြဲနဲ႕ ႐ႈံးတဲ့ အာဂ်င္တီးနားသားေတြက ၁၉၈၆ ကမ႓ာ႕ဖလားမွာ မာရာဒိုနာက အဂၤလန္အသင္းကို ဒိုင္မျမင္ေအာင္ လက္နဲ႕ ပုတ္သြင္းျပီး ႏိုင္ေတာ့ “ဘုရားေပးတဲ့လက္” ဆိုျပီး ေပ်ာ္ၾကတယ္။ ၁၉၅၄ မွာ ဂ်ာမန္အသင္းက ဟန္ေဂရီ အသင္းကို အႏုိင္ရေတာ့လည္း စစ္ရွံုးျပီး သိမ္ငယ္ေနတဲ့ ဂ်ာမန္ေတြ ေပ်ာ္ၾက ေအာင္ပြဲခံၾကတယ္။ ၁၉၈၈ ဥေရာပ ခ်န္ပီယံဖလား ဆီမီးဖုိင္နယ္ပြဲမွာ ေဟာ္လန္ အသင္းက ဂ်ာမန္ အသင္းကို အႏိုင္ရတဲ့အခါ ေဟာ္လန္သားေတြက ဂ်ာမန္ကို လက္စားေခ်ႏုိင္တာပဲ ဆုိျပီ လမ္းေပၚမွာ ေန႔ေရာညပါ ေအာင္ပြဲခံၾကတယ္။
လူအုပ္ၾကီးဟာ ၁၉၄၅ ေမလမွာ လြတ္လပ္ေရးရတဲ့ အခ်ိန္က ေအာင္ပဲဲြခံတဲ့လူဦးေရထက္ ပိုမ်ားတယ္လို႔ ဆုိတယ္။ အခုအထိလည္း ဥေရာပမွာ ေဘာလံုးပြဲနဲ႔ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒ ေဒြးေရာယွက္တင္ ျဖစ္မႈက လံုး၀ေပ်ာက္သြားေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမယ္ အရင္ေလာက္ မျပင္းထန္ေတာ့ပါဘူး။ ဂ်ာမနီ အသင္း ႏုိင္သြားလို႔ အရင္လို ကမၻာစစ္ခံစားခ်က္နဲ႔ တြဲျပီး မခံမရပ္ႏိုင္ မျဖစ္ၾကေတာ့ပါဘူး။ စစ္ပြဲေတြ အလြန္ ဥေရာပဟာ ပိုေပါင္းစည္းသြားသလို ေဘာလံုးပြဲ ယဥ္ေက်းမႈကလည္း ပုိျပီး သေဘာထားၾကီးတဲ့ဘက္၊ သဟဇာတျဖစ္မႈဘက္ကို တျဖည္းျဖည္း ေျပာင္းလာပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ရဲ႔ အက္ေဆးထဲမွာပါတဲ့ ျမန္မာျပည္မွာကေေတာ့ အခုအထိ မေျပာင္းလဲေသးပါဘူး။ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲဟာ ျမန္မာျပည္မွာ ရဲ၀န္ထမ္းအျဖစ္ ႏွစ္အနည္းငယ္ေနထုိင္ခဲ့ျပီး ျမန္မာျပည္ ေနာက္ခံကားထားျပီး Burmese Days ကို ေရးသားခဲ့ပါတယ္။ အိႏၵိယနဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာ သူၾကည့္ခဲ့ဖူးတဲ့ ေဘာလံုးပြဲေတြမွာ ဆုိရင္ ေဘာလံုးကြင္းထဲကို ပရိသတ္ေတြ မ၀င္ႏုိင္ေအာင္ ရဲေတြ အလံုးအရင္းနဲ႔ ပိတ္ထားရတယ္။ တခါက ျမန္မာျပည္က ေဘာလံုးပြဲမွာ ပြဲရွိန္တက္ေနတုန္း အဆံုးအျဖတ္ အခ်ိန္မ်ဳိးမွာ လူအုပ္ၾကီးက ရဲေတြကို ထုိးေဖာက္ျပီး တဖက္အသင္းရဲ႔ ဂိုးသမားကို ၀ုိင္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ အထိ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ေရးထားတယ္။
ဒီဘက္ေခတ္္မွာလည္း ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ စိတ္ပ်က္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြဟာ ခံစားခ်က္ေတြကို ဖြင့္ထုတ္ခ်င္လုိ႔ ေဘာလံုးပြဲေတြကို သြားၾက၊ အစိုးရကို မေက်နပ္တာနဲ႔ ေဘာလံုးကြင္းမွာ ေအာ္ဟစ္ဆဲဆိုၾက၊ အဆင္မေျပမႈမ်ဳိးစုံ မေက်နပ္ခ်က္မ်ဳိးစံုေၾကာင့္ ရန္ျဖစ္လြယ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို Animal Farm (ေျခေလးေခ်ာင္း ေတာ္လွန္ေရးလို႕ သခင္ဘေသာင္းက ဘာသာျပန္တယ္)၊ 1984 တို႔လို အႂကြင္းမဲ့အာဏာရွင္စနစ္ ဆန္႔က်င္ေရး စာအုပ္ေတြ ေရးသားခဲ့တဲ့ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ သိရင္ ဘယ္ေျပာမလဲလို႔ သိခ်င္မိပါတယ္။ ဒီလုိပဲ အာဏာရွင္ အစိုးရက ေဘာလံုးပြဲေတြကို အလြန္အကြ်ံ အမ်ဳိးသားေရးဇာတ္သြင္းျပီး မစားရ၀ခမန္း၊ လူေတြကို အာရံုလႊဲဖို႔ အသံုးခ်တာကို ေတြ႔ရရင္ ေဘာလံုးပြဲအေပၚ ေဂ်ာ့ေအာ္၀ဲလ္ရဲ႕ အဆိုးျမင္တာ ပိုေတာင္ ဆိုးသြား ႏိုင္မလားလို႔ ေတြးမိပါတယ္။
လူသားေတြရဲ႕ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒ အေၾကာင္းကို ပါေမာကၡ ဘန္နီဒစ္ အန္ဒါဆင္ (Benedict Anderson) က ၁၉၈၃ ခုႏွစ္မွာ စိတ္ကူးယဥ္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမ်ား “Imagined communities” ဆိုတဲ့ စာအုပ္တအုပ္ေရးခဲ့တယ္။ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကေတာ့ ႏုိင္ငံေတြဆိုတာဟာ စိတ္ကူးထဲက ႏုိင္ငံေရး လူ႔အဖြဲ႔အစည္းလုိ႔ ဆုိတယ္။ ႏုိင္ငံတခုထဲက လူေတြဟာ အခ်င္းခ်င္း အျပင္မွာ မဆံုဖူး၊ စကားမေျပာဖူးၾကေပမယ့္ စိတ္ကူးနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ တည္ေဆာက္ထားၾကတယ္။ ဥပမာ အိုလံပစ္လို ႏုိင္ငံတကာ အားကစားပြဲမွာ မိမိႏိုင္ငံသားေတြ ယွဥ္ျပိဳင္တဲ့အခါမ်ဳိးမွာ ဒါ ငါတို႔ ႏုိ္င္ငံကိုယ္စားျပဳ၊ ငါတုိ႔ ႏုိင္ငံသား ဆုိတဲ့ ခံစားခ်က္က ေပၚလာတာမ်ဳိးပါ။ ဒီလုိ အဖြဲ႔အစည္း စိတ္ဓာတ္၊ စိတ္ကူးယဥ္ ခံစားခ်က္ဟာ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒျဖစ္ပါတယ္၊ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒမရွိဘဲနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ ႏုိင္ငံေတြ မရွိႏုိင္ပါဘူး။
အမ်ဳိးသားေရး ၀ါဒအေၾကာင္းေျပာၾကရင္ ဥေရာပသားေတြေလာက္ စိတ္ဓာတ္ျပင္းထန္တဲ့လူမ်ဳိး ကမၻာမွာ ရွိမယ္မထင္ပါဘူး။ အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓာတ္ေၾကာင့္ပဲ ဥေရာပမွာ ကမၻာစစ္ၾကီး ႏွစ္ပြဲ စတင္ခဲ့တယ္။ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေသဆံုး၊ ဒုကၡေရာက္ခဲ့ျပီး တုိက္ၾကီးတခုလံုး ဖြတ္ဖြတ္ညက္ညက္ စစ္တလင္းျဖစ္ခဲ့တယ္။ အစြန္းေရာက္ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒအေၾကာင္းကို ဥေရာပသားေတြ ေကာင္းေကာင္း သိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ဒီေန႔မွာေတာ့ သူတုိ႔ အမ်ဳိးသားေရး ၀ါဒအေၾကာင္းကို လက္သီးလက္ေမာင္းတန္းျပီး မေျပာၾကေတာ့ပါဘူး။ စိတ္ထဲမွာေတာ့ ေပ်ာက္မသြားပါဘူး။ ေဘာလံုးပြဲေတြက်ရင္ ငုပ္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသားေရး ၀ါဒေတြ ျပန္ေပၚလာတယ္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ ႏုိင္ငံ ကိုယ္စားျပဳ အသင္းေတြ ေဘာလံုးပြဲမွာ အၾကိတ္အနယ္ ယွဥ္ျပိဳင္ဆုိင္တာကို စစ္ပြဲတပြဲလို အရူးအမူး အားေပးၾကတာပါ။
မ်ဳိးခ်စ္စိတ္အရာမွာ ျမန္မာလူမ်ဳိးဟာလည္း ဥေရာပသားေတြထက္ မေလွ်ာ့ပါဘူး။ တခ်ိန္တည္းမွာ ျမန္မာေတြဟာ မေတာ္တဲ့ေနရာမွာ စိတ္ထက္သန္တာကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက တလြဲဆံပင္ေကာင္းတဲ့ စိတ္ဓာတ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ဖူးပါတယ္။ ေဘာလံုးပြဲမွာ “လူခ်” ကစားတာကိုပဲ နမူနာ ေပးေျပာသြားခဲ့တာပါပဲ။ မိမိတိုင္းျပည္၊ မိမိလူမ်ဳိးေကာင္းစားတာကို ျမင္လုိတဲ့ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္၊ နိမ့္က်တာကို မျမင္လိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိးဟာ ထားရွိအပ္တဲ့ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ ဆင္ျခင္တံု တရားကင္းမဲ့တဲ့ အစြန္းေရာက္ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္က အရာမေရာက္၊ ကိစၥမျပီး ႏုိင္လုိ႔ ဦးသန္႔ကလည္း သတိေပးဖူးပါတယ္။ ျမန္မာေတြရဲ႕ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္ဟာ ဆင္ျခင္တံုတရားမရွိတဲ့ အရမ္းကာေရာ စိတ္ဓာတ္မ်ဳိး ျဖစ္ေနတတ္တယ္လို႔ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေ၀ဖန္ခဲ့တာ ၾကာခဲ့ပါျပီ။ ဒါေပမယ့္ အခုအထိလည္း ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ ၾကည့္ခဲ့ဖူးတဲ့ ေဘာလံုးပြဲမ်ဳိး၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းေျပာတဲ့ လူခ် ကစားတဲ့ ေဘာလံုးပြဲေတြကို အခုထိလည္း ၾကည့္ေနရတုန္းပါပဲ။ ႏိုင္ငံတကာပြဲတုိင္းလိုလိုမွာ ျမန္မာေတြ မ်က္ႏွာပ်က္ရေပါင္းလည္း မ်ားပါျပီ။
အမ်ဳိးသားေရးစိတ္ဓာတ္ရွိေနသမွ အမ်ဳိးသားေရးဇာတ္သြင္းထားတဲ့ ေဘာလံုးပြဲေတြ ရွိေနပါလိမ့္မယ္။ ေဘာလံုးနဲ႔ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒကို ဘယ္ေတာ့မွ ခြဲထုတ္လို႔ မရႏုိင္၊ ခြဲထုတ္ဖုိ႔လည္း မလုိအပ္ပါဘူး။ ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ အမ်ဳိးသားေရးဇာတ္သြင္းထားတဲ့ ေဘာလံုးပြဲက ေသနတ္မပစ္တဲ့့ စစ္ပြဲဆုိရင္ေတာင္ ေသနတ္ပစ္တဲ့ စစ္ပြဲထက္ေတာ့ အမ်ားၾကီး ပိုေကာင္းေသးတယ္လုိ႔ ေသခ်ာေပါက္ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ အစြန္းေရာက္ အမ်ဳိးသားေရး၀ါဒေတြ ေခါင္းေထာင္ေနတဲ့ အခုလို ကာလၾကီးမွာ လူမ်ဳိးေရး၊ ဘာသာေရး အမုန္းပြားျပီး ေသြးထြက္သံယိုပဋိပကၡေတြထက္စာရင္ အမ်ဳိးသားေရးဇာတ္သြင္းထားတဲ့ ေဘာလံုးပဲြက အမ်ားၾကီး ေဘးကင္းပါေသးတယ္။
ျမန္မာပရိသတ္ေတြ အေနနဲ႔ ညနက္သန္းေခါင္ ေဘာလံုးပြဲေတြကို အားေပးတဲ့အခါ အႏိုင္အရွံုး၊ ေဘာလံုးနည္း စနစ္ေတြကိုခ်ည္း အာရံုမစုိက္ဘဲ ေဘာလံုးပြဲျပီးတဲ့အခါ ႏုိင္ငံတကာအဆင့္မီ ေဘာလံုးသမားေတြရဲ႔ အားကစား စိတ္ဓာတ္နဲ႔ မွန္ကန္တဲ့ မ်ဳိးခ်စ္စိတ္ဓာတ္အေၾကာင္းကိုပါ ဆင္ျခင္ႏုိင္ရင္ ပိုျပီး အက်ဳိးမ်ားဖြယ္ ရွိပါတယ္။
(ညီေစာလြင္သည္ ျမန္မာ့ေရးရာႏွင့္ ကမၻာ့ေရးရာ သုံးသပ္ခ်က္မ်ားကို ေရးသားေနသူ ျဖစ္သည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕တြင္ လတ္တေလာ ေနထိုင္သည္။)
